Opis
Harpactira chrysogaster
Harpactira chrysogaster to bardzo efektowny, afrykański gatunek ptasznika z rodziny Theraphosidae, należący do grupy tzw. baboon spiders. Wyróżnia się nie tylko wyraźnie defensywnym temperamentem, typowym dla większości południowoafrykańskich ptaszników, ale przede wszystkim charakterystycznym, kontrastowym ubarwieniem odwłoka, od którego pochodzi nazwa gatunkowa („chrysogaster” – złocisty brzuch).
Jest to gatunek wyraźnie naziemny i silnie kopiący, przeznaczony głównie dla bardziej doświadczonych hodowców, którzy potrafią bezpiecznie pracować z bardzo szybkim i impulsywnym pająkiem.
Wygląd
Dorosłe osobniki osiągają długość ciała około 5,5–6,5 cm, natomiast rozpiętość odnóży zwykle mieści się w granicach 13–15 cm. Karapaks ma barwę jasnobrązową do oliwkowo-brązowej.
Odnóża są masywne utrzymane w odcieniach brązu i szarości. Najbardziej charakterystycznym elementem wyglądu Harpactira chrysogaster jest odwłok – intensywnie złocisto-pomarańczowy lub żółtobrązowy, gęsto pokryty jasnymi włoskami, które silnie kontrastują z ciemniejszym przodem ciała.
Cała sylwetka pająka sprawia wrażenie bardzo zwartej i „ciężkiej”, co doskonale odzwierciedla jego przystosowanie do kopania głębokich nor. Gatunek ten nie posiada włosków parzących. W sytuacji zagrożenia reaguje błyskawicznie – najczęściej ucieczką do nory lub przyjęciem wyraźnej postawy obronnej.
Samice są długowieczne i w warunkach hodowlanych mogą dożywać około 10-12 lat. Samce dojrzewają znacznie szybciej i żyją zwykle krótko po ostatnim linieniu.
Pochodzenie, środowisko naturalne
Harpactira chrysogaster występuje naturalnie na terenie Republiki Południowej Afryki. Zasiedla ciepłe rejony o umiarkowanie suchym klimacie, głównie tereny trawiaste, sawannowe oraz półotwarte obszary porośnięte niską roślinnością.
Prowadzi typowo naziemny tryb życia. W naturze kopie głębokie, stabilne tunele w zbitym, gliniastym lub piaszczysto-gliniastym podłożu. Wejście do nory bywa często wzmocnione oprzędem i fragmentami podłoża. Aktywność pająka przypada głównie na porę nocną, natomiast w ciągu dnia pozostaje on głęboko ukryty.
Hodowla
Ze względu na bardzo szybkie reakcje, nerwowość oraz skłonność do zachowań obronnych, Harpactira chrysogaster nie jest polecana osobom początkującym. Jest to typowy przedstawiciel afrykańskich ptaszników, który wymaga ostrożnej i spokojnej obsługi.
Dla dorosłego osobnika odpowiednie będzie terrarium o wymiarach co najmniej 30x30x25 cm. Najważniejszym elementem aranżacji jest gruba warstwa podłoża – minimum 12–15 cm. Najlepiej sprawdza się mieszanka torfu, włókna kokosowego oraz niewielkiej ilości piasku, pozwalająca na kopanie stabilnych nor.
W terrarium warto umieścić kawałek kory lub fragment drewna, pod którym pająk rozpocznie budowę nory. Stała miseczka z wodą powinna być dostępna przez cały czas.
Temperatura w ciągu dnia powinna wynosić około 22–26°C, natomiast nocą może spadać do 18–20°C. Wilgotność powietrza utrzymuje się raczej na umiarkowanym poziomie – około 50–60%. Podłoże może być delikatnie wilgotne w dolnych partiach, jednak jego powierzchnia powinna pozostawać sucha. Bardzo istotna jest dobra wentylacja, ponieważ gatunek ten źle toleruje zastój wilgoci.
Pokarm stanowią standardowe owady karmowe, takie jak karaczany, świerszcze czy szarańcza. Harpactira chrysogaster jest bardzo zdecydowanym i szybkim łowcą, który zwykle bez problemu przyjmuje oferowany pokarm.
Rozmnażanie
Rozmnażanie Harpactira chrysogaster w hodowli uchodzi za stosunkowo trudne. Samice są wyraźnie terytorialne i często słabo tolerują obecność samca, dlatego próby kojarzenia powinny być podejmowane wyłącznie przez doświadczonych hodowców.
Po udanym zapłodnieniu samica buduje kokon w głębi nory. Liczba młodych jest zazwyczaj umiarkowana i wynosi najczęściej od kilkudziesięciu do około stu osobników. Inkubacja trwa zwykle od 7 do 10 tygodni, w zależności od temperatury i stabilności warunków.
Młode rozwijają się raczej wolno. Dojrzałość płciową Harpactira chrysogaster osiąga po kilku latach, a samice zachowują zdolność rozrodczą przez długi okres życia.
