Opis
Pandinurus exitialis
Pandinurus exitialis to duży, imponujący gatunek skorpiona z rodziny Scorpionidae, należący do grupy tzw. skorpionów cesarskich i ich bliskich krewnych. Przez długi czas gatunek ten był zaliczany do rodzaju Pandinus, jednak w wyniku rewizji taksonomicznych został przeniesiony do rodzaju Pandinurus. Skorpiony z tej grupy wyróżniają się masywną budową ciała, bardzo dużymi szczypcami oraz stosunkowo spokojnym, choć zdecydowanym temperamentem.
W hodowli Pandinurus exitialis ceniony jest przede wszystkim za imponujące rozmiary, charakterystyczny wygląd oraz ciekawe zachowania związane z kopaniem nor. Gatunek ten dobrze sprawdza się w hodowli terrarystycznej, szczególnie u osób zainteresowanych większymi skorpionami pochodzącymi z Afryki.
Wygląd
Dorosłe osobniki Pandinurus exitialis osiągają zwykle długość około 12–15 cm, dzięki czemu należą do większych skorpionów spotykanych w hodowlach.
Ubarwienie jest najczęściej jednolite – ciemnobrązowe do niemal czarnego, z wyraźnie błyszczącą powierzchnią pancerza. Karapaks jest szeroki i mocno zbudowany, a odnóża stosunkowo grube i silne.
Najbardziej charakterystyczną cechą budowy są bardzo duże, masywne szczypce, które stanowią podstawowe narzędzie podczas polowania. Skorpion chwyta nimi ofiarę i unieruchamia ją, dopiero w razie potrzeby wykorzystując jad.
Odwłok jest gruby i zakończony stosunkowo krótkim, zakrzywionym kolcem jadowym. Jak w przypadku wielu przedstawicieli rodziny Scorpionidae, jad Pandinurus exitialis uznawany jest za stosunkowo słaby i dla człowieka zwykle niegroźny, choć oczywiście kontakt ze zwierzęciem powinien być zawsze ograniczony do minimum.
Pochodzenie, środowisko naturalne
Naturalnym obszarem występowania Pandinurus exitialis jest Kenia oraz sąsiednie regiony wschodniej części Afryki.
Gatunek ten zasiedla przede wszystkim ciepłe, suche lub półsuche tereny, gdzie znajduje schronienie pod kamieniami, fragmentami drewna oraz w wykopanych przez siebie norach. W środowisku naturalnym często zamieszkuje gleby umożliwiające kopanie stabilnych tuneli.
Prowadzi skryty, nocny tryb życia. W ciągu dnia pozostaje ukryty w norze lub pod elementami podłoża, natomiast po zmroku wychodzi na krótkie polowania. W naturze żywi się głównie owadami, innymi bezkręgowcami oraz okazjonalnie niewielkimi kręgowcami.
Hodowla
Hodowla Pandinurus exitialis jest stosunkowo prosta, pod warunkiem zapewnienia odpowiedniej przestrzeni oraz właściwej struktury podłoża umożliwiającej kopanie.
Dla jednego dorosłego osobnika zaleca się terrarium o wymiarach około 30×30×25 cm. Bardzo ważnym elementem aranżacji jest gruba warstwa podłoża – najlepiej sprawdza się mieszanka torfu, włókna kokosowego oraz niewielkiej ilości piasku. Warstwa powinna mieć co najmniej 10–15 cm, aby skorpion mógł tworzyć własne kryjówki.
W terrarium warto umieścić również dodatkowe schronienia w postaci kawałków kory, kamieni lub fragmentów drewna. Stały dostęp do niewielkiej miseczki z wodą jest również wskazany.
Temperatura w ciągu dnia powinna mieścić się w zakresie 24–28°C, natomiast nocą może spadać do około 20–22°C. Wilgotność powinna być umiarkowana i utrzymywana na poziomie około 60–70%, przy dobrej wentylacji zbiornika. Podłoże powinno być lekko wilgotne w dolnych warstwach, natomiast powierzchnia może pozostawać bardziej sucha.
Pokarm stanowią owady karmowe odpowiedniej wielkości, takie jak karaczany, świerszcze czy szarańcza. Pandinurus exitialis poluje spokojnie i zdecydowanie, chwytając zdobycz potężnymi szczypcami.
Rozmnażanie
Rozmnażanie Pandinurus exitialis w hodowli jest możliwe, choć wymaga cierpliwości oraz stabilnych warunków środowiskowych.
Po kopulacji samica przez kilka miesięcy rozwija młode w swoim ciele, ponieważ skorpiony są zwierzętami żyworodnymi. Następnie rodzi młode, które przez pierwsze dni życia przebywają na jej grzbiecie.
W tym czasie samicy nie należy niepokoić ani przenosić. Po pierwszym linieniu młode stopniowo opuszczają matkę i zaczynają samodzielnie polować. Młode rosną stosunkowo wolno i dojrzałość płciową osiągają zwykle po kilkunastu miesiącach lub nieco później, w zależności od temperatury oraz dostępności pokarmu.
